Nam thanh niên 17 tuổi nhiễm đồng thời giang mai và HIV sau quan hệ tình dục không an toàn: Cảnh báo từ một ca bệnh

Mới đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam, 17 tuổi, nhập viện trong tình trạng sốt cao kèm ban đỏ lan tỏa ở tay, chân và thân mình.

Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng 1 tháng trước khi khởi phát bệnh, bệnh nhân có quan hệ tình dục không an toàn, bao gồm quan hệ đường âm đạo và quan hệ bằng miệng. Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các dát đỏ ở hai tay, hai chân, sau đó nhanh chóng lan ra thân mình, kèm sốt cao tới 39,5°C. Bệnh nhân được điều trị tại bệnh viện tỉnh với chẩn đoán sốt không rõ nguyên nhân, sử dụng corticosteroid và thuốc kháng histamin nhưng tình trạng không cải thiện nên được chuyển đến Bệnh viện Da liễu Trung ương.

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã hết sốt nhưng các tổn thương da chuyển màu thẫm hơn. Qua khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng, các bác sĩ nghi ngờ bệnh lý lây truyền qua đường tình dục và chỉ định thực hiện các xét nghiệm sàng lọc. Kết quả ghi nhận test nhanh Treponema pallidum dương tính, TPHA định lượng 1/10.240, RPR định lượng 1/16, đồng thời xét nghiệm HIV khẳng định dương tính. Bệnh nhân được chẩn đoán giang mai thời kỳ II đồng nhiễm HIV và được điều trị theo đúng phác đồ, đồng thời được tư vấn chuyển cơ sở chuyên khoa HIV để tiếp tục điều trị và quản lý lâu dài.

Giang mai là bệnh lây truyền qua đường tình dục do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây nên, có thể lây truyền qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng khi tiếp xúc trực tiếp với tổn thương chứa xoắn khuẩn. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển qua nhiều giai đoạn và gây tổn thương ở da, niêm mạc, tim mạch, thần kinh, mắt cũng như nhiều cơ quan khác.

Đáng lưu ý, giang mai thời kỳ II thường được gọi là "The Great Imitator" (bệnh bắt chước vĩ đại) vì biểu hiện lâm sàng rất đa dạng. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện ban đỏ lan tỏa, nổi hạch, sốt hoặc mệt mỏi mà không còn tổn thương điển hình ở cơ quan sinh dục. Chính vì vậy, bệnh dễ bị nhầm với dị ứng thuốc, các bệnh do vi rút hoặc nhiều bệnh lý da khác nếu không được khai thác đầy đủ tiền sử và thực hiện các xét nghiệm phù hợp.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 ước tính có khoảng 8 triệu người từ 15–49 tuổi mắc mới giang mai trên toàn cầu. Đồng thời, mỗi ngày có hơn 1 triệu ca mắc mới các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể điều trị được ở nhóm tuổi này. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục vẫn đang là một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới và có xu hướng gia tăng ở nhiều quốc gia.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, giang mai và HIV có mối liên quan chặt chẽ. Tổn thương loét hoặc viêm niêm mạc do giang mai có thể làm tăng nguy cơ mắc HIV khi tiếp xúc với nguồn lây. Ngược lại, ở người nhiễm HIV, giang mai có thể diễn biến không điển hình hơn, tiến triển nhanh hơn hoặc tăng nguy cơ biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Điều đáng lo ngại là nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện rất kín đáo trong giai đoạn đầu. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi xuất hiện phát ban, nổi hạch, loét sinh dục hoặc qua các xét nghiệm sàng lọc. Trong khoảng thời gian đó, người bệnh vẫn có thể vô tình lây truyền bệnh cho bạn tình.

Đặc biệt, ở thanh thiếu niên và người trẻ, sự thiếu hụt kiến thức về sức khỏe tình dục, tâm lý chủ quan hoặc e ngại đi khám khiến nhiều trường hợp được phát hiện muộn. Việc trì hoãn chẩn đoán không chỉ làm tăng nguy cơ biến chứng mà còn tạo điều kiện cho bệnh tiếp tục lây lan trong cộng đồng.

Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, cần chủ động trang bị kiến thức về sức khỏe tình dục và thực hành tình dục an toàn. Sử dụng bao cao su đúng cách trong mọi hình thức quan hệ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục, tuy nhiên không thể phòng ngừa tuyệt đối tất cả các tác nhân gây bệnh. Vì vậy, khi có hành vi nguy cơ hoặc xuất hiện các dấu hiệu như loét sinh dục, phát ban toàn thân, nổi hạch hoặc sốt không rõ nguyên nhân sau quan hệ tình dục, người dân cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.

Đừng để sự chủ quan hay tâm lý e ngại khiến bệnh được phát hiện khi đã tiến triển. Chủ động bảo vệ bản thân, quan hệ tình dục an toàn và xét nghiệm khi có nguy cơ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của chính mình mà còn góp phần ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong cộng đồng.

 Viết bài: THS.BS Đặng Tú Anh - Khoa bệnh da tổng hợp

Đăng bài: Phòng Công tác xã hội