Chia sẻ cùng đồng nghiệpChuyên môn

DERMOSCOPY TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ THEO DÕI ĐIỀU TRỊ LICHEN PHẲNG

Posted
  1. Đại cương

Lichen phẳng là bệnh lí ảnh hưởng đến da, niêm mạc, tóc, móng. Nguyên nhân gây bệnh hiện chưa được biết rõ, nhưng bệnh được cho là có liên quan đếm một số bệnh lí như nhiễm virus viêm gan C, giang mai, các bệnh lí miễn dịch…

Bệnh biểu hiện trên lâm sàng điển hình bởi 6 chữ P: sẩn dẹt (papules) hoặc mảng (plaques), hình đa giác (polygonal), đỉnh phẳng (planar), màu tím hoa cà (purple), ngứa (pruritic).

Ngoài hình thái điển hình như mô tả trên, các thể khác có thể gặp như lichen phẳng thể phì đại, lichen phẳng thể teo da, lichen phẳng dạng bọng nước, lichen phẳng trợt và loét,…. Các thể này ít gặp, biểu hiện không điển hình. Chẩn đoán hiện tại chủ yếu dựa trên lâm sàng và giải phẫu bệnh.

  1. Vai trò của dermoscopy trong chẩn đoán và theo dõi điều trị lichen phẳng

Gần đây, đã có các báo cáo sử dụng dermoscopy như là một cụ hỗ trợ trong chẩn đoán lichen phẳng. Trên dermoscopy, các hình ảnh của lichen phẳng có thể thấy bao gồm:

– Mạng lưới Wickham

– Cấu trúc mạch máu

– Tăng sắc tố

2.1. Hình ảnh mạng lưới Wickham

– Mạng lưới Wickham làm một trong những hình ảnh hay gặp nhất, có giá trị trong chẩn đoán lichen phẳng trên dermoscopy

– Có 5 hình thái có thể gặp bao gồm: dạng mạng lưới (reticular-đây là thể hay gặp nhất), dạng tia (radial streaming), dạng gân lá (leaf venation), dạng bầu trời sao (starry sky/white dots), dạng vòng

– Hình ảnh mạng lưới Wickham điển hình hay gặp trong lichen phẳng thể cổ điển. Sau khi điều trị, mạng lưới Wickham có xu hướng biến mất.

2.2. Cấu trúc mạch máu

– Trên dermoscopy, hình ảnh mạch máu ít gặp, chỉ thấy trong 34% các trường hợp

– Đặc điểm ghi nhận chủ yếu là chấm đỏ phân bố vùng rìa mạng lưới Wickham và đường màu đỏ chạy song song từ bờ mạng lưới ra ngoại vi

– Biểu hiện mạch máu có thể giảm dần hoặc biến mất sau một thời gian điều trị

  1. Hình ảnh tăng sắc tố

Hình ảnh tăng sắc tố có thể gặp là dạng đường, dạng muối tiêu, hoặc dạng mạng lưới. Khác với hình ảnh mạng lưới Wickham và mạch máu, tăng sắc tố ít thay đổi trước và sau khi điều trị

2.4. Lichen phẳng vùng nang lông

Tuỳ từng giai đoạn tiến triển của bệnh mà trên dermoscopy có các hình ảnh khác nhau. Giai đoạn sớm có hình ảnh viêm quanh nang lông, xuất hiện các vảy da màu trắng xám quanh nang lông, mạch máu dạng cành cây. Giai đoạn sau tạo xơ-sẹo, hình ảnh chủ yếu là mất cấu trúc nang lông. Chính vì vậy mà dermoscopy có vai trò trong theo dõi các giai đoạn tiến triển của bệnh và mức độ hoạt động của bệnh.

Đối với lichen phẳn vùng nang lông thường gây rụng tóc sẹo, biểu hiện dễ nhầm với lupus ban đỏ dạng đĩa vùng da đầu. Dermoscopy có thể giúp ích trong chẩn đoán phân biệt nhanh chóng 2 bệnh này, với lichen phẳng vùng nang lông chủ yếu thấy dấu hiệu vảy da quanh nang tóc và mất cấu trúc nang tóc, trong khi đó với lupus ban đỏ dạn đĩa cấu trúc hay gặp là hình ảnh nút sừng nang tóc và mạch máu dạng cành cây.

Kết luận

Dermoscppy có vai trò hỗ trợ trong chẩn đoán lichen phẳng, chẩn đoán phân biệt với các bệnh lí đỏ da bong vảy khác.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Mathur M., Acharya P., Karki A. và cộng sự. (2019). Isolated lichen planus of lip: Diagnosis and treatment monitoring using dermoscopy. Clinical Case Reports, 7(1), 146–148.
  2. Tan C., Min Z.-S., Xue Y. và cộng sự. (2014). Spectrum of dermoscopic patterns in lichen planus: a case series from China. J Cutan Med Surg, 18(1), 28–32.
  3. Friedman P., Sabban E.C., Marcucci C. và cộng sự. (2015). Dermoscopic findings in different clinical variants of lichen planus. Is dermoscopy useful?. Dermatol Pract Concept, 5(4), 51–55.
  4. Vazquez-Lopez F., Palacios-Garcia L., Gomez-Diez S. và cộng sự. (2011). Dermoscopy for Discriminating Between Lichenoid Sarcoidosis and Lichen Planus. Arch Dermatol, 147(9), 1130–1130.
  5. Güngör Ş., Topal I.O., và Göncü E.K. (2015). Dermoscopic patterns in active and regressive lichen planus and lichen planus variants: a morphological study. Dermatol Pract Concept, 5(2), 45–53.

Bài viết: BSNT Nguyễn Thị Mai

Đăng bài: Phòng CTXH