An toàn người bệnh trong chăm sóc da liễu

 An toàn người bệnh là một trong những nội dung quan trọng trong chăm sóc và điều trị tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Tại Khoa Điều trị bệnh da tự miễn và vảy nến, Bệnh viện Da liễu Trung ương, hoạt động truyền thông – giáo dục sức khỏe được triển khai nhằm giúp người bệnh và người nhà hiểu rõ hơn về những nguy cơ có thể gặp trong quá trình điều trị, đồng thời chủ động phối hợp với nhân viên y tế để phòng ngừa các sự cố có thể phòng tránh được.

Hưởng ứng Ngày An toàn Người bệnh Thế giới năm 2026, với chủ đề “Safe care for noncommunicable diseases – Chăm sóc an toàn cho các bệnh không lây nhiễm” và khẩu hiệu “Safe care for life – Chăm sóc sức khỏe an toàn trọn đời”, khoa đã lựa chọn chủ đề “An toàn người bệnh trong chăm sóc da liễu” làm nội dung trọng tâm của buổi truyền thông. Nội dung được xây dựng phù hợp với đặc điểm của người bệnh tự miễn và vảy nến, là những người bệnh thường phải điều trị kéo dài, có nguy cơ tái phát hoặc bùng phát và trong một số trường hợp cần sử dụng thuốc toàn thân, corticoid, thuốc ức chế miễn dịch hoặc thuốc sinh học.

Vì vậy, an toàn người bệnh không chỉ được đảm bảo trong thời gian nằm viện mà cần được duy trì xuyên suốt quá trình sử dụng thuốc, tự chăm sóc và tái khám. Người bệnh và người nhà được xác định là đối tác quan trọng của nhân viên y tế trong quá trình điều trị.

Buổi truyền thông tập trung vào hai nội dung then chốt trong việc chăm sóc các người bệnh đặc thù của khoa: an toàn trong dùng thuốc và phòng chống té ngã.

1.    An toàn trong dùng thuốc

Đối với người bệnh da liễu, thuốc có thể được sử dụng dưới nhiều dạng và với nhiều mục đích khác nhau. Việc sử dụng sai thuốc, sai liều, sai đường dùng hoặc sai thời điểm có thể dẫn đến tác dụng không mong muốn. Tại buổi truyền thông, người bệnh được giới thiệu về đơn vị FTU (Fingertip Unit – đơn vị đốt ngón tay) được sử dụng để hướng dẫn lượng thuốc bôi. Một FTU được định nghĩa là lượng thuốc bôi nặn ra từ tube thuốc có độ dài bằng đốt xa ngón trỏ của bệnh nhân. Và người bệnh được minh họa lượng thuốc phù hợp với mỗi bộ phần của cơ thể.

Ngoài ra người bệnh được nhấn mạnh về các lưu ý khác trong dùng thuốc như:

• Bôi thuốc đúng vùng da được hướng dẫn.
• Sử dụng đúng lượng và đúng số lần theo chỉ định.
• Không tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc.
• Không tự mua và sử dụng thuốc bôi mạnh hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
• Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần báo ngay cho nhân viên y tế.

Đặc biệt với corticoid, thuốc ức chế miễn dịch và thuốc sinh học, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn điều trị.

Không tự ý ngừng corticoid đột ngột; thực hiện đúng lịch tiêm/truyền, tái khám và xét nghiệm theo hẹn.

Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt, rét run; ho kéo dài, khó thở; phát ban lan nhanh, sưng môi hoặc mặt hoặc nghi ngờ phản ứng thuốc; tổn thương da đau tăng, đỏ lan rộng, chảy dịch hoặc có mủ; đau hoặc sưng khớp, vận động khó khăn hơn để phát hiện và điều trị kịp thời các tình trạng nhiễm trùng liên quan đến việc dùng thuốc cũng như các tình trạng nặng lên của bệnh.

 2.     Phòng chống té ngã

Các yếu tố liên quan đến người bệnh gồm: tuổi cao, yếu cơ, mệt mỏi, chóng mặt, hạ huyết áp, đau hoặc hạn chế vận động và tác dụng của một số thuốc có thể gây buồn ngủ hoặc chóng mặt. Bên cạnh đó, các yếu tố môi trường như sàn ướt hoặc trơn, ánh sáng kém và vật dụng hoặc dây truyền cản trở cũng có thể làm tăng nguy cơ té ngã. Người bệnh và gia đình cần lưu ý: không tự ý đứng dậy khi đang chóng mặt hoặc yếu; gọi điều dưỡng khi cần hỗ trợ; mang dép vừa chân, có độ bám; giữ khu vực quanh giường thông thoáng; ban đêm bật đèn và sử dụng chuông khẩn cấp khi cần.

Buổi truyền thông cũng nhấn mạnh với bệnh nhân các vấn đề phát hiện và báo cáo các dấu hiệu nhiễm trùng cũng như tác dụng phụ của thuốc sớm trong quá trình điều trị giúp kiểm soát và can thiệp kịp thời.

Trước khi kết thúc bài truyền thông chúng tôi gửi đến 5 điều người bệnh và người nhà cần ghi nhớ:

1. Dùng thuốc đúng hướng dẫn – không tự ý thay đổi thuốc.

2. Giữ da và niêm mạc sạch, chăm sóc đúng cách.

3. Chủ động phòng ngừa nhiễm trùng và té ngã.

4. Nhận biết và báo sớm dấu hiệu bất thường.

5. Tái khám đúng hẹn và chủ động phối hợp với nhân viên y tế.

Cuối buổi truyền thông người bệnh cũng được trực tiếp các bác sĩ giải đáp các thắc mắc liên quan trong việc chăm sóc và điều trị tại nhà.

Qua phần hướng dẫn chi tiết của nhân viên y tế, với mong muốn cung cấp kiến thức và thực hành giúp người bệnh và người nhà hiểu rõ hơn về cách sử dụng thuốc, vừa hạn chế được tối đa các tác dụng phụ và đồng thời làm tăng hiệu quả điều trị, đồng thời giúp người bệnh nâng cao được sự chủ động trong phòng chống té ngã không chỉ ở môi trường bệnh viện mà còn khi điều trị tại nhà.

Viết bài: Khoa Điều trị bệnh da tự miễn và vảy nến – Bệnh viện Da liễu Trung ương

Đăng bài: Phòng Công tác xã hội